จิตเป็นนาย กายเป็นบ่าว พระพุทธเจ้าเรียก"กาย"ว่า"จิต"

[phonsak]

คุณพลศักดิ์ครับ....ผมเข้าใจอย่างนี้ถูกไหม
จิตเป็นทั้งนามรูป เป็นทั้งนามกาย เป็นทั้งธรรมกาย  จิตคือกาย  กายคือจิต

ตอบ

พระพุทธองค์ตรัสว่า "จิตเป็นนาย  กายเป็นบ่าว" ปัญหาคือนายบ่าวคู่นี้อยู่ติดกันสนิทจนแยกกันแทบไม่ได้  บางครั้งพระพุทธองค์ก็เรียกกายว่าจิต

มหาวรรคที่ ๗
๑. อัสสุตวตาสูตรที่ ๑

.....แต่ตถาคต เรียก ร่างกายอันเป็นที่ประชุมแห่งมหาภูตทั้ง ๔ นี้ว่า จิตบ้าง มโนบ้าง วิญญาณบ้าง .....

(.....ตถาคตเรียกร่างกายอันเป็นที่ประชุมแห่งมหาภูตทั้ง ๔ นี้ว่า จิตบ้าง มโนบ้าง วิญญาณบ้าง ปุถุชนผู้มิได้สดับ ไม่อาจเบื่อหน่าย คลายกำหนัด หลุดพ้นในจิต เป็นต้นนั้นได้เลย.....ฯลฯ.....)



- นามรูป(ขันธ์ 5)          = จิต(นาม) ใน กายมนุษย์

- นามกาย(อทิสมานกาย)  = จิต(นาม) ใน กายทิพย์ ของเทวดา พรหม เปรต ฯลฯ

- ธรรมกาย                     = จิต(ธรรม) ใน กายของพระอริยะเจ้าตั้งแต่โสดา-อรหันต์  ในกายธรรม


สรุป


จิต เปรียบเสมือนสมองของกายของมนุษย์ กายทิพย์ กายธรรม

กุศล(บุญ) อกุศล(บาป) และนิพพาน  จิตเป็นผู้กระทำทั้งนั้น  โดยมีร่างกายเป็นเครื่องมือ  การตัดสินว่าสิ่งใดเป็นบาปเป็นบุญเป็นนิพพาน  ต้องดูที่เจตนาของจิต  ไม่ใช่ดูที่การกระทำของกาย  ซึ่งบางครั้งก็ต้องกันข้ามกับเจตนาของจิต  ใจเป็นใหญ่ ใจเป็นประธาน  ทุกอย่างสำเร็จที่ใจ